
Pab Saibxyuas Kev Kawm Vajtswv Txojlus Thoob Ntiajteb (GTEC) ntawm Lub Rooj Sablaj Luvtawlees Uas Tuav Cov Lus Ntseeg (CELC) muaj los txhawb kev phoojywg hauv Vajtswv Txojlus ntawm peb cov xibfwb qhia Vajtswv Txojlus, los ntawm kev txuas lawv ua ke thiab pub sijhawm rau lawv sib tham.
Luka 16:19–23
19 “Muaj ib tug nplua nuj hnav tsoos tsamxem thiab ntaub mag zoo zoo nyob xyiv fab noj seem noj so txhua hnub. 20 Thiab muaj ib tug pluag hu ua Laxalau ua kiav txhab thoob plaws ib ce pw ntawm tus nplua nuj lub rooj vag. 21 Nws xav noj tus nplua nuj tej qub mov uas poob saum rooj los, thiab dev tseem los muab nws tej kiav txhab yaim. 22 Dhau ntawd tus pluag ntawd txawm tuag mas cov tubtxib saum ntuj qaws nws mus rau ntawm Aplahas lub xubntiag. Tus nplua nuj kuj tuag thiab muab log. 23 Thaum nws raug tsim txom hauv tub tuag teb nws tsa qhov muag ntsia pom Aplahas nyob deb deb thiab Laxalau nyob ntawm Aplahas xubntiag.”
— Luka 16:19–23 (Vajtswv Txojlus, HMOWSV)
Txawm yog zaj paj lug txog tus nplua nuj thiab Laxalau tsuas muaj nyob hauv Luka phau Moo Zoo xwb, los cov ntseeg Yexus nyiam muab zaj no kos ua duab tshaj plaws. Muaj ntau yam ua rau li ntawd. Nruab nrab ntawm zaj no muaj ib qho kev hloov pauv loj heev uas ua rau neeg nug ntau yam txog lub ntsiab ntawm kev ncaj ncees. Tsis tag li ntawd, zaj no kuj qhia tej yam txog lub neej tom qab tuag uas tsis tshua muaj lwm qhov qhia. Tiamsis txawm yog neeg nyiam npaum li cas los, koj yim nyeem zoo zoo, koj yim pom tias zaj no nyuaj to taub. Zoo siab kawg uas muaj ib tug yawm sij qhib tau nws lub ntsiab. Tus yawm sij ntawd nyob rau thaum xaus ntawm zaj paj lug. Yog li ntawd, cia peb xav txog nqe no: “Yog lawv tsis mloog Mauxe thiab cov xibhwb cev Vajtswv lus hais, ces txawm yog muaj ib tug sawv hauv qhov tuag los los lawv yeej yuav tsis ntseeg”.
Cov ntseeg Yexus tseem sib cav tias zaj no yog paj lug lossis yog ib zaj xwm txheej uas muaj tiag. Cov uas hais tias nws yog xwm txheej tiag taw qhia tias Vajtswv Txojlus tsis hu zaj no ua paj lug li. Tsis muaj lwm zaj paj lug twg uas qhia cov neeg lub npe. Ib txhia neeg tseem xav tias tus nplua nuj no yog hais txog tus tuam pov thawj hlob Khayafa. Nws yuav tau hnav tsoos tsamxem thiab ntaub mag zoo (Khiav Dim 28:5–8). Peb paub tias nws nyob hauv ib lub tsev uas muaj rooj vag (Yauhas 18:15–16). Josephus, tus neeg Yudai uas sau keeb kwm (nyob ze li xyoo 37/38–100), sau tias Khayafa tus pojniam muaj tsib tug nus (Antiquities 20.9.1). Thaum Yexus tsa lwm tus Laxalau sawv hauv qhov tuag rov los, Khayafa tau ntaus tswvyim yuav tua ob leeg (Yauhas 11:49–53; 12:9–10). Txawm li ntawd los, zaj no tej zaum yog paj lug tiag. Nws los tom qab ob zaj paj lug. Nws pib ib yam li ob zaj ntawd thiab (Luka 15:11; 16:1). Thiab tej zaum Laxalau muaj npe kom qhia tias vim li cas nws thiaj dim. Laxalau yog lub npe Henplais Ele‑axa ua lus Kili, txhais tias, “Vajtswv yog kuv tus pab.” Yav tas los, ib txhia neeg xav tias tus nplua nuj kuj muaj npe thiab. Tiamsis “Dives” tsis yog nws lub npe. Nws tsuas yog lo lus Latin hauv phau Vulgate uas txhais tias “tus nplua nuj” xwb.
Ua ntej zaj paj lug no, peb nyeem tias: Thaum cov Falixai uas nyiam nyiaj txiag hnov tej lus ntawd lawv txawm thuam luag Yexus. 15 Tiamsis Yexus hais rau lawv tias, “Nej suav tias nej yog neeg ncaj ncees tab meeg sawvdaws, tiamsis Vajtswv paub nej lub siab. Rau qhov yam uas neeg saib tias muaj nqes yog yam uas Vajtswv pom tias qias vuab tsuab.” (Luka 16:14–15). Yexus xav siv zaj paj lug no los tawm tsam lawv txoj kev xav tias tus uas vam meej yog tus uas Vajtswv txaus siab, thiab tus uas pluag yog tus uas Vajtswv tsis txaus siab. Thiab ib yam li peb, tus nplua nuj tej zaum tseem xav tias tsuas yog cov uas vam meej dua nws thiaj yog cov nplua nuj tiag tiag. Cov ntawd yog cov nplua nuj tsis ncaj, uas tau nce siab vim lawv tsim txom lwm tus. Tiamsis cov uas tsis vam meej npaum li nws yog cov neeg tub nkeeg uas sawvdaws saib tsis taus, thiab lawv yuav tsum tau ua ib yam dab tsi tsis zoo thiaj tsim nyog raug txoj hmoo ntawd.
Peb kuj tsis txhob xav tias tus txivneej uas ua nws tus kheej nplua nuj no mus rau ntuj tawg kub vim nws nplua nuj. Vim Txiv Aplahas nws tus kheej kuj tsis yog neeg pluag. Tsis yog li ntawd. Tus nplua nuj no tsis muaj kev hlub vim nws tsis muaj kev ntseeg. Nws xav tias nws tej kev vam meej twb ua rau Vajtswv txaus siab rau nws txaus lawm, nws thiaj li nyob noj nyob haus nws tej haujlwm tej txiaj ntsim. Ib yam nkaus, Laxalau txoj kev pluag tsis yog Vajtswv rau txim rau nws. Thiab nws mus ntuj ceebtsheej tsis yog vim cov nplua nuj tau tsim txom nws. Tsis yog li ntawd. Nws cia siab rau Vajtswv Txojlus cov lus cog tseg tias Vajtswv yog nws tus pab. Thiab nws ua siab ntev ris nws tus khaublig ntoo yam tsis chim siab. Yog li ntawd, qhov ua rau ob tug txawv yog txoj kev ntseeg uas ntseeg Vajtswv Txojlus. Txoj kev ntseeg zoo li ntawd yeej muaj kev sib hlub tshwm los.
Yexus hais zaj paj lug ntxiv tias: Tus nplua nuj txawm hu hais tias, ‘Txiv Aplahas 'e, thov khuvleej kuv lauj. Thov txib Laxalau tuaj muab nws tus hau ntiv tes raus dej los twb kuv tus nplaig kom laj, rau qhov kuv raug txom nyem heev kawg hauv cov nplaim taws no.’ 25 “Tiamsis Aplahas hais tias, ‘Tub 'e, koj cia li nco tias thaum koj tseem ua neej nyob koj tau txhua yam zoo rau koj tiamsis Laxalau tau yam uas phem kawg. Nimno nws tau kev nplij siab lawm, koj ho raug kev txom nyem heev. 26 Tsis tag li ntawd nyob ntawm peb thiab nej ntu nruab nrab muaj ib lub niag hav tob heev quas lawm, kom cov uas xav hla tim no mus rau tim nej los tsis tau, thiab cov tim nej hla los tim peb los kuj tsis tau.’ 27 Tus nplua nuj txawm hais tias, ‘Yog li ntawd, kuv txiv, thov koj txib Laxalau rov mus rau tom kuv txiv tsev, 28 rau qhov kuv tseem tshuav tsib tug kwv, kom Laxalau mus qhuab ntuas lawv xwv lawv thiaj tsis los raug tsim txom hauv lub chaw no.’” (Luka 16:24–28). Neeg feem coob tawm tsam txoj lus qhia txog ntuj tawg kub, hais tias nyob ntawd yeej tsis muaj leej twg tseem tsis ntseeg tau. Nyob hauv ntuj tawg kub, nyuaj heev rau ib tug neeg hais tias tsis muaj Vajtswv! Tiamsis qhov uas paub tias muaj Vajtswv tsis yog tib yam li qhov uas cia siab rau nws. Yakaunpau hais tias txawm yog dab los kuj muaj “kev ntseeg” li ntawd (Yakaunpau 2:19). Muaj tseeb tiag, cov neeg raug txim tsis xav raug txom nyem. Tiamsis qhov ntawd tsis tau txhais hais tias lawv pib cia siab rau Vajtswv lawm. Tus nplua nuj qhia qhov no meej heev. Nws tseem xav tias nws caj ces thiab nws tej kev vam meej yuav tsum ua rau Aplahas txaus siab rau nws. Nws xav ceeb toom nws cov kwv tsis yog vim nws twb ntxeev dua siab tshiab. Tiamsis nws txhawj tias yog lawv raug txim, nws yuav raug txom nyem ntxiv xwb. Nws tseem twv hais kom Laxalau ua nws tus tub qhe khiav dej num rau nws.
Tiamsis zaj paj lug no yeej qhia tau dab tsi rau peb txog lub neej tom qab tuag? Vim txhua zaj paj lug muaj ib lub ntsiab uas muab piv, peb yuav tsum nco ntsoov tias peb muab txhua yam me me hauv zaj paj lug los xaus lus tsis tau. Tiamsis qhov no yeej muaj tseeb: thaum peb tuag, tsuas muaj ob qho chaw rau peb mus xwb. Ib qho yog qhov chaw uas tau kev nplij siab thiab tau so. Ib qho yog qhov chaw uas Vajtswv tso tseg thiab raug tsim txom. Thiab thaum peb nyob ntuj ceebtsheej lossis ntuj tawg kub lawm, yeej hla tsis tau mus rau tog tod li lawm. Qhov no yuav tsum ua rau peb nres xav. Tsis muaj leej twg paub tias thaum twg nws yuav tso pa zaum kawg. Yog li ntawd, tsis txhob ncua kev ntxeev dua siab tshiab. Rau qhov koj yeej tsis xav sawv los nyob rau sab tsis yog ntawm lub hav tob no.
Yexus xaus zaj paj lug tias: “Tiamsis Aplahas hais tias, ‘Lawv muaj Mauxe thiab cov xibhwb cev Vajtswv lus lawm, cia lawv mloog cov neeg ntawd hais.’ 30 Nws txawm hais tias, ‘Txiv Aplahas 'e, tsis tau li. Yog muaj ib tug tawm hauv cov neeg tuag mus cuag lawv, lawv thiaj li ntxeev dua siab tshiab.’ 31 Aplahas hais rau nws tias, ‘Yog lawv tsis mloog Mauxe thiab cov xibhwb cev Vajtswv lus hais, ces txawm yog muaj ib tug sawv hauv qhov tuag los los lawv yeej yuav tsis ntseeg.’ ” (Luka 16:29–31). Hauv phau ntawv A Christmas Carol uas Charles Dickens (1812–1870) sau, yuav tsum muaj peb tug dab los hloov Scrooge lub siab. Tiamsis dab tsuas muaj lub hwj chim ntawd hauv tej dab neeg uas neeg sau xwb. Thaum cov Yixayee khiav dim hauv Iyi tebchaws, lawv pom tej txuj ci tseem ceeb ib yam dhau ib yam. Tiamsis tsis muaj ib yam twg tuav tau lawv nyob hauv Vajtswv txojkev hlub thaum lawv nyob tom tiaj suab puam. Thiab txawm tias tus nplua nuj tej lus thov raug tsis kam lees los, Khetos yeej tsa lwm tus Laxalau sawv hauv qhov tuag rov los tiag. Koj puas paub tias muaj li cas tshwm sim? Khayafa thiab cov thawj coj kev ntseeg tsis yog tsuas tseem tsis ntseeg xwb. Lawv tseem txiav txim siab tias tam sim no yuav tsum tua Yexus thiab Laxalau ob leeg!
Zoo siab kawg, Vajtswv Leej Txiv muaj ib txoj kev npaj txawv kiag li, yog ib txoj kev npaj uas thaum xub pom zoo li ruam tiag tiag. Nws txib nws Leej Tub los ua neeg pluag thiab qis kom tsa peb mus nyob hauv nws lub yeeb koob. Khetos ris peb tej qhov txhab kom kho peb tej kiav txhab. Nws ris lub txim uas peb tsim nyog raug kom peb tau tej nqi zog uas nws tsim nyog tau. Tsis muaj ib yam twg ncaj ncees lossis muaj koob meej hauv qhov ntawd. Tiamsis vim nws txojkev hlub uas peb tsis tsim nyog tau, nws tau them rau tej kev tsis ncaj ncees uas peb tau ua. Nws ua tag nrho tej no kom suav tias peb tsis muaj txim los ntawm nws Txojlus uas pub txojsia. Povlauj hais tias: “Vim nej paub peb tus Tswv Yexus Khetos txojkev hlub lawm tias, txawm yog nws nplua nuj los nws kuj yeem ua tus pluag vim yog saib rau nej, kom nej thiaj ua neeg nplua nuj vim yog qhov uas nws ua tus pluag.” (2 Khaulee 8:9).
Peb tseem chim siab tias peb qhib tsis tau peb tus kheej txoj kev, tiamsis vim li ntawd peb txoj kev dim thiaj ruaj khov dua. Rau qhov tag nrho zaj paj lug no qhia tias Laxalau txoj kev dim ruaj khov vim nws tso siab plhuav rau Vajtswv thiab vim Vajtswv txojkev hlub. Ib yam li Laxalau nqa tsis tau nws tus kheej mus rau cov neeg uas pab nws lub tsev, peb kuj yuav tsum tau muaj neeg nqa peb mus rau lub dej ua kevcai raus dej. Ib yam li Laxalau tau lub npe “Vajtswv yog kuv tus pab” kom nco ntsoov tias Vajtswv yog tus npaj nws txoj kev dim, peb kuj tau lub npe ua cov ntseeg Khetos kom nco ntsoov tias Khetos yog peb lub hauv paus kev ntseeg thiab yog tus uas ua kom txojkev ntseeg tiav (Henplais 12:2). Tiamsis niaj hnub no peb yuav paub li cas tias Vajtswv tau xaiv peb los nyob ntawm Aplahas lub xubntiag? Lo lus teb yog li no: yog koj tsis yog tus uas nws xaiv, nws yeej yuav tsis hais lus rau koj tam sim no los ntawm nws Txojlus uas tau tshaj tawm. Thaum koj twb muab Mauxe thiab cov xibhwb cev Vajtswv lus tej lus khaws cia rau hauv koj lub siab lawm, nimno cia li mus ua neej nyob hauv kev hlub, thiab ntseeg ruaj tias muaj ib hnub cov tubtxib saum ntuj yuav nqa koj mus tsev thiab. Amees.
Kev thov Vajtswv: Au Vajtswv, koj yog lub zog ntawm txhua tus uas cia siab rau koj: Thov koj hlub khuvleej txais peb tej lus thov; thiab vim peb lub cev nqaij tawv uas yuav tuag tsis muaj zog, yog tsis muaj koj peb yeej ua tsis tau ib yam zoo twg li; thov koj pub koj tus Vajntsujplig Dawbhuv rau peb, kom peb lub siab xav thiab peb tej haujlwm puav leej ua rau koj txaus siab; los ntawm Yexus Khetos, koj Leej Tub, peb tus Tswv, tus uas nyob thiab kav nrog koj thiab Vajntsujplig Dawbhuv, yog ib tug Vajtswv tseeb, tam sim no thiab mus ib txhis. Amees (ELH Collect 82).
Zaj lus qhuab qhia txog Luka 16:19–31 no yog Xibfwb Dr. Timothy Schmeling sau. Nws yog tus kws qhia kev txhais Vajtswv Txojlus thiab keeb kwm kev kawm Vajtswv Txojlus (Exegetical and Historical Theology) ntawm Bethany Lutheran Theological Seminary, Mankato, Minnesota. Zaj no pub rau CELC cov xibfwb ib zaj xav txog zaj paj lug txog tus nplua nuj thiab Laxalau tus pluag, uas ua tib zoo txhais raws li txoj kev txhais Vajtswv Txojlus (hermeneutics). Schmeling yog ib tug hauv pab Doctrine Committee ntawm Evangelical Lutheran Synod (ELS), thiab yog ib tug hauv Pab Saibxyuas Kev Kawm Vajtswv Txojlus Thoob Ntiajteb (GTEC) ntawm Lub Rooj Sablaj Luvtawlees Uas Tuav Cov Lus Ntseeg (CELC). Nws yog tus kho phau ntawv Lives & Writings of the Great Fathers of the Lutheran Church (St. Louis: Concordia Publishing House, 2016). Schmeling kuj tau pab sau cov phau ntawv Five Centuries of Lutheranism (Fort Wayne: Luther Academy, 2020), Atonement in Lutheran Orthodoxy: Baier-Walther (Sidney: Synoptic Text Information Services, Inc., 2023), thiab Atonement in Lutheran Orthodoxy: Abraham Calov (Sidney: Synoptic Text Information Services, Inc., 2024).
Tshawb Luther zaj Cov Ntseeg Khetos Yuav Tsum Saib Mauxe Li Cas
Ntu 1: Mauxe tsis yog dab tsi rau peb
Tsab ntawv no yog Xibfwb Mark DeGarmeaux sau. Nws yog tus kws qhia kev kawm txog kev ntseeg (Religious Studies) ntawm Bethany Lutheran College, Mankato, Minnesota. Tsab ntawv no pub rau CELC cov xibfwb qhia Vajtswv Txojlus ib qho kev pom dav txog Luther txoj kev txhais Phau Qub. Nws muab luam tawm ua lus Askiv hu ua “An Exploration of Luther’s How Christians Should Regard Moses” hauv Lutheran Synod Quarterly 66, no. 1 (Lub Peb Hli 2026): 25–72. DeGarmeaux yog ib tug hauv pab Committee on Worship ntawm Evangelical Lutheran Synod (ELS). Nws yog tus sau phau Every Sunday Organist. DeGarmeaux yog ib tug ntawm cov uas kho phau Evangelical Lutheran Hymnary. Nws kuj yog tus txhais ntau phau ntawv txog kev teev hawm, keeb kwm, thiab kev kawm Vajtswv Txojlus (xws li Bishop Laache phau Book of Family Prayer, U. V. Koren phau Works, thiab ib txhia ntu hauv cov Luther’s Works uas tso tawm tshiab).
Nyeem ntxiv › PDF · English · Lutheran Synod Quarterly 66:1, pp. 25–50
Piav Txog Vajtswv Txojkev Ntxub: Malakhi 1:2–5 thiab Luka 14:25–27
Tsab ntawv no yog Xibfwb Patrick Ernst sau. Nws yog ib tug tub txib uas tabtom pib tsim ib pawg ntseeg tshiab ntawm Eagle Lake Lutheran Church, Eagle Lake, Minnesota. Tsab ntawv no pub rau CELC cov xibfwb ib zaj kawm txhais Vajtswv Txojlus txog lub ntsiab nyuaj uas yog kev ntxub. Nws muab luam tawm ua lus Askiv hu ua “Explaining God’s Hatred: Malachi 1:2–5 & Luke 14:25–27” hauv Lutheran Synod Quarterly 65, no. 4 (Lub Kaum Ob Hli 2025): 377–394. Ernst yog ib tug hauv pab Committee on Worship ntawm Evangelical Lutheran Synod (ELS).
Nyeem ntxiv › PDF · English · Lutheran Synod Quarterly 65:4, pp. 377–394

0 Cov Lus Pom