
Ủy-ban Giáo-dục Thần-học Toàn-cầu (GTEC) của Hội-nghị Luther Tin-lành Tuyên-tín (CELC) hiện hữu để cổ-vũ tình bằng-hữu thần-học giữa các giáo-sư thần-học của chúng ta, bằng cách nối kết họ lại với nhau và tạo cơ-hội cho họ trò chuyện.
Lu-ca 16:19–23
19 Có một người giàu mặc áo tía và áo bằng vải gai mịn, hằng ngày ăn-ở rất là sung-sướng. 20 Lại có một người nghèo, tên là La-xa-rơ, nằm ngoài cửa người giàu đó, mình đầy những ghẻ. 21 Người ước-ao được ăn những đồ ở trên bàn người giàu rớt xuống; cũng có chó đến liếm ghẻ người. 22 Vả, người nghèo chết, thiên-sứ đem để vào lòng Áp-ra-ham; người giàu cũng chết, người ta đem chôn. 23 Người giàu ở nơi Âm-phủ đang bị đau-đớn, ngước mắt lên, xa thấy Áp-ra-ham, và La-xa-rơ trong lòng người;
— Lu-ca 16:19–23 (Bản Truyền Thống 1925)
Dù câu chuyện về người giàu và La-xa-rơ chỉ được chép trong Phúc Âm Lu-ca, đây là một trong những đề tài được ưa chuộng nhất trong nghệ thuật Cơ Đốc. Có nhiều lý do cho điều này. Trọng tâm của câu chuyện là một sự đảo ngược đầy kịch tính, khiến người ta đặt ra đủ loại câu hỏi về ý nghĩa của sự công bằng. Ngoài ra, câu chuyện còn cho chúng ta thấy một vài điều hiếm hoi về đời sau. Thế nhưng, dù được ưa chuộng đến đâu, càng đọc kỹ câu chuyện này, anh em càng thấy nó khó hiểu. May thay, có một chìa khóa để mở ra ý nghĩa của nó. Chìa khóa ấy nằm ở cuối câu chuyện. Vậy chúng ta hãy suy gẫm câu Kinh Thánh này: “Nếu không nghe Môi-se và các đấng tiên-tri, thì dầu có ai từ kẻ chết sống lại, chúng nó cũng chẳng tin vậy”.
Các tín hữu Cơ Đốc đến nay vẫn còn tranh luận câu chuyện này là một lời thí dụ hay là một ký thuật lịch sử. Những người cho rằng đây là ký thuật lịch sử lưu ý rằng câu chuyện không hề được gọi là thí dụ. Không có lời thí dụ nào khác mà các nhân vật được gọi bằng tên. Có người thậm chí còn suy đoán rằng người giàu ám chỉ thầy tế lễ thượng phẩm Cai-phe. Ông hẳn đã mặc lễ phục bằng vải tía và vải gai mịn (Xuất Ê-díp-tô Ký 28:5–8). Chúng ta biết ông sống trong một ngôi nhà có cổng (Giăng 18:15–16). Sử gia Do Thái Josephus (khoảng 37/38–100) cho biết ông có năm người anh em vợ (Cổ sử Do Thái 20.9.1). Khi Chúa Giê-su khiến một La-xa-rơ khác từ kẻ chết sống lại, Cai-phe đã âm mưu giết cả hai (Giăng 11:49–53; 12:9–10). Dầu vậy, rất có thể câu chuyện này là một lời thí dụ. Nó đến sau hai lời thí dụ khác. Nó bắt đầu giống hệt như hai lời thí dụ ấy (Lu-ca 15:11; 16:1). Và có lẽ La-xa-rơ được đặt tên để cho thấy vì sao ông được cứu. La-xa-rơ là dạng Hy Lạp của tên Hê-bơ-rơ Ê-lê-a-sa, có nghĩa là “Đức Chúa Trời là Đấng giúp đỡ tôi.” Trước đây có người nghĩ rằng người giàu cũng có tên. Nhưng Dives không phải là tên của ông. Đó chỉ là chữ “người giàu” trong bản Vulgata tiếng La-tinh.
Trước phân đoạn của chúng ta, Kinh Thánh chép: “Người Pha-ri-si là kẻ ham tiền-tài, nghe mọi điều đó, bèn chê-cười Ngài. 15 Ngài phán cùng họ rằng: Các ngươi làm bộ công-bình qua mặt người ta, song Đức Chúa Trời biết lòng các ngươi; vì sự người ta tôn-trọng là sự gớm-ghiếc trước mặt Đức Chúa Trời.” (Lu-ca 16:14–15). Qua câu chuyện này, Chúa Giê-su muốn thách thức niềm tin của họ rằng thành công là dấu hiệu Đức Chúa Trời ban ơn, còn nghèo khó là dấu hiệu Ngài không đẹp lòng. Và cũng giống như chúng ta, người giàu ấy có lẽ còn nghĩ rằng chỉ những ai thành công hơn mình mới là người siêu giàu thật sự. Đó là những người giàu bất lương, đạt được địa vị bằng cách chà đạp người khác. Còn những ai kém thành công hơn mình là những kẻ lười biếng bị ruồng bỏ, chắc hẳn đã làm điều gì đó nên mới đáng chịu số phận ấy.
Chúng ta cũng đừng nghĩ rằng người tự lập thân này phải xuống địa ngục vì ông giàu. Suy cho cùng, tổ phụ Áp-ra-ham cũng chẳng phải là người nghèo. Không, người giàu này thiếu tình yêu thương vì ông không có đức tin. Ông tưởng rằng những thành tựu của mình đã đem lại cho ông đủ ơn của Đức Chúa Trời, nên giờ đây ông có thể thỏa thích hưởng hoa trái công lao mình. Cũng vậy, sự nghèo khó của La-xa-rơ không phải là hình phạt từ Đức Chúa Trời. Ông cũng không được lên thiên đàng vì đã bị người giàu bóc lột. Không, ông tin cậy lời hứa của Kinh Thánh rằng Đức Chúa Trời là Đấng giúp đỡ mình. Và ông kiên nhẫn vác thập tự giá của mình mà không oán hận. Vậy, điều tạo nên sự khác biệt chính là đức tin tin vào Kinh Thánh. Một đức tin như thế không thể không hành động trong tình yêu thương.
Chúa Giê-su kể tiếp câu chuyện: “bèn kêu lên rằng: Hỡi Áp-ra-ham tổ tôi, xin thương lấy tôi, sai La-xa-rơ nhúng đầu ngón tay vào nước đặng làm cho mát lưỡi tôi; vì tôi bị khổ trong lửa nầy quá đỗi. 25 Nhưng Áp-ra-ham trả lời rằng: Con ơi, hãy nhớ lại lúc ngươi còn sống đã được hưởng những sự lành của mình rồi, còn La-xa-rơ phải những sự dữ; bây giờ, nó ở đây được yên-ủi, còn ngươi phải bị khổ-hình. 26 Vả lại, có một vực sâu ở giữa chúng ta với ngươi, đến nỗi ai muốn từ đây qua đó không được, mà ai muốn từ đó qua đây cũng không được. 27 Người giàu nói rằng: Tổ tôi ơi! Vậy thì xin sai La-xa-rơ đến nhà cha tôi, — 28 vì tôi có năm anh em, — đặng người làm chứng cho họ về những điều nầy, kẻo họ cũng xuống nơi đau-đớn nầy chăng.” (Lu-ca 16:24–28). Người ta thường phản đối giáo lý về địa ngục với lý do không ai có thể tiếp tục vô tín ở nơi đó. Ở địa ngục thì khó mà làm người vô thần! Nhưng biết Đức Chúa Trời hiện hữu không giống như tin cậy Ngài. Theo Gia-cơ, ngay cả ma quỷ cũng có thứ “đức tin” ấy (Gia-cơ 2:19). Đúng vậy, những kẻ bị đoán phạt không muốn chịu khổ. Nhưng điều đó không có nghĩa là họ đã bắt đầu tin cậy Đức Chúa Trời. Người giàu cho thấy rõ điều này. Ông vẫn tưởng rằng dòng dõi và thành tựu của mình đáng được Áp-ra-ham đoái đến. Ông muốn cảnh báo các anh em mình không phải vì một lòng ăn năn mới nào. Trái lại, ông lo rằng sự đoán phạt của họ sẽ chỉ làm tăng thêm khổ hình của chính ông. Ông còn táo bạo đề nghị La-xa-rơ làm kẻ chạy việc vặt cho mình.
Vậy câu chuyện này thật sự có thể cho chúng ta biết điều gì về đời sau? Vì mỗi lời thí dụ có một điểm so sánh riêng, chúng ta phải nhớ rằng không thể rút ra kết luận từ mọi chi tiết của nó. Nhưng điều này là chắc chắn: khi chết, chúng ta chỉ có thể đến một trong hai nơi. Một nơi là chốn được yên ủi và tươi mát. Nơi kia là chốn bị bỏ rơi và đau đớn. Một khi đã ở thiên đàng hay địa ngục, không ai có thể qua phía bên kia. Lẽ dĩ nhiên, điều này phải khiến chúng ta dừng lại suy nghĩ. Không ai biết khi nào mình trút hơi thở cuối cùng. Vậy, đừng trì hoãn sự ăn năn. Vì anh em hẳn không muốn tỉnh dậy ở phía sai của vực sâu này.
Chúa Giê-su kết thúc câu chuyện: “Áp-ra-ham trả lời rằng: Chúng nó đã có Môi-se và các đấng tiên-tri; chúng nó phải nghe lời các đấng ấy! 30 Người giàu nói rằng: Thưa Áp-ra-ham tổ tôi, không phải vậy đâu; nhưng nếu có kẻ chết sống lại đến cùng họ, thì họ sẽ ăn-năn. 31 Song Áp-ra-ham rằng: Nếu không nghe Môi-se và các đấng tiên-tri, thì dầu có ai từ kẻ chết sống lại, chúng nó cũng chẳng tin vậy.” (Lu-ca 16:29–31). Trong tác phẩm Bài ca Giáng Sinh của Charles Dickens (1812–1870), phải cần đến ba hồn ma mới thay đổi được lòng Scrooge. Nhưng hồn ma chỉ có quyền năng ấy trong truyện hư cấu. Trong thời kỳ Xuất Ê-díp-tô, dân Y-sơ-ra-ên đã chứng kiến hết phép lạ này đến phép lạ khác. Không phép lạ nào giữ họ ở trong ân điển nơi đồng vắng. Và dù lời xin của người giàu bị khước từ, Đấng Christ quả thật đã khiến một La-xa-rơ khác từ kẻ chết sống lại. Rồi anh em biết sao không? Cai-phe và các nhà lãnh đạo tôn giáo không những vẫn tiếp tục vô tín, mà còn đi đến kết luận rằng bây giờ cả Chúa Giê-su lẫn La-xa-rơ đều phải chết!
May thay, Đức Chúa Cha có một chương trình hoàn toàn khác. Một chương trình mà thoạt nhìn tưởng như một việc điên rồ thật sự. Ngài sai Con Ngài trở nên nghèo khó và thấp hèn để nâng chúng ta lên trong vinh hiển thiên thượng của Ngài. Đấng Christ đã mang lấy những lằn roi của chúng ta để xoa dịu những ghẻ lở của chúng ta. Ngài chịu hình phạt đáng dành cho chúng ta để chúng ta nhận phần thưởng đáng dành cho Ngài. Chẳng có gì công bằng hay vinh hiển trong đó cả. Nhưng vì tình yêu thương mà chúng ta không đáng nhận, Ngài đã trả giá cho những điều bất công chúng ta đã gây ra. Ngài làm mọi điều ấy để tuyên bố chúng ta vô tội qua Lời ban sự sống của Ngài. Sứ đồ Phao-lô nói: “Vì anh em biết ơn của Đức Chúa Jêsus-Christ chúng ta, Ngài vốn giàu, vì anh em mà tự làm nên nghèo, hầu cho bởi sự nghèo của Ngài, anh em được nên giàu.” (2 Cô-rinh-tô 8:9).
Chúng ta vẫn còn bực bội vì không thể tự mở lối đi cho mình, nhưng chính vì thế mà sự cứu rỗi của chúng ta càng chắc chắn hơn. Vì toàn bộ câu chuyện này đặt nền sự chắc chắn về sự cứu rỗi của La-xa-rơ trên sự nương cậy của ông và trên ân điển. Như La-xa-rơ không thể tự mang mình đến nhà những người làm ơn cho mình, chúng ta cũng đã phải được mang đến dòng nước báp-têm. Như La-xa-rơ đã nhận tên “Đức Chúa Trời là Đấng giúp đỡ tôi” để nhắc rằng Đức Chúa Trời là Đấng dựng nên sự cứu rỗi của ông, chúng ta cũng đã nhận danh xưng Cơ Đốc nhân để nhắc rằng Đấng Christ là cội rễ và cuối cùng của đức tin chúng ta (Hê-bơ-rơ 12:2). Nhưng làm sao ngày nay chúng ta biết được Đức Chúa Trời đã chọn chúng ta để ở trong lòng Áp-ra-ham? Câu trả lời là: nếu anh em không được chọn, thì ngay lúc này Ngài đã không phán với anh em qua Lời Ngài được rao giảng. Đã ghi lòng tạc dạ Môi-se và các đấng tiên tri, giờ đây anh em hãy đi trong tình yêu thương, vững tin rằng một ngày kia các thiên sứ cũng sẽ đưa anh em về nhà. A-men.
Cầu nguyện: Lạy Đức Chúa Trời, sức mạnh của mọi người tin cậy Ngài: xin Ngài nhân từ nhậm những lời cầu nguyện của chúng con; và vì trong sự yếu đuối của bản tính hay chết, chúng con không thể làm điều gì tốt lành nếu không có Ngài, xin ban cho chúng con Đức Thánh Linh của Ngài, để chúng con đẹp lòng Ngài cả trong ý muốn lẫn việc làm; nhờ Đức Chúa Giê-su Christ, Con Ngài, Chúa chúng con, là Đấng hằng sống và cai trị cùng Ngài và Đức Thánh Linh, một Đức Chúa Trời chân thật duy nhất, từ nay cho đến đời đời. A-men (ELH Collect 82).
Bài tĩnh nguyện về Lu-ca 16:19–31 do Mục sư Tiến sĩ Timothy Schmeling viết. Ông là Giáo sư Thần học Giải kinh và Thần học Lịch sử tại Bethany Lutheran Theological Seminary, Mankato, Minnesota. Bài tĩnh nguyện đem đến cho các nhà giáo dục của CELC một bài suy gẫm cẩn trọng về mặt giải kinh về câu chuyện người giàu và La-xa-rơ nghèo khó. Ông Schmeling là thành viên Ủy ban Giáo lý của Evangelical Lutheran Synod (ELS) và là thành viên Ủy ban Giáo dục Thần học Toàn cầu (GTEC) thuộc Hội nghị Lutheran Tin Lành Tuyên Xưng (CELC). Ông là chủ biên cuốn Lives & Writings of the Great Fathers of the Lutheran Church (St. Louis: Concordia Publishing House, 2016). Ông cũng là đồng tác giả của Five Centuries of Lutheranism (Fort Wayne: Luther Academy, 2020), Atonement in Lutheran Orthodoxy: Baier-Walther (Sidney: Synoptic Text Information Services, Inc., 2023) và Atonement in Lutheran Orthodoxy: Abraham Calov (Sidney: Synoptic Text Information Services, Inc., 2024).
Tìm hiểu tác phẩm Cơ Đốc nhân nên nhìn nhận Môi-se như thế nào của Luther
Phần 1: Môi-se không phải là gì đối với chúng ta
Bài viết này do Mục sư Mark DeGarmeaux, Giáo sư Nghiên cứu Tôn giáo tại Bethany Lutheran College, Mankato, Minnesota, viết. Bài viết đem đến cho các nhà giáo dục thần học của CELC một cái nhìn tổng quát về giải kinh học Cựu Ước của Luther. Bài được đăng bằng tiếng Anh với tựa đề “An Exploration of Luther’s How Christians Should Regard Moses” trên Lutheran Synod Quarterly 66, số 1 (tháng 3 năm 2026): 25–72. Ông DeGarmeaux là thành viên Ủy ban Thờ phượng của Evangelical Lutheran Synod (ELS). Ông là tác giả cuốn Every Sunday Organist. Ông là đồng chủ biên cuốn Evangelical Lutheran Hymnary. Ông cũng là dịch giả của nhiều tác phẩm tĩnh nguyện, lịch sử và thần học (trong đó có Book of Family Prayer của Giám mục Laache, Works của U. V. Koren, và các phần tuyển chọn từ bộ mới của Luther’s Works).
Đọc tiếp › PDF · English · Lutheran Synod Quarterly 66:1, pp. 25–50
Giải thích sự ghét của Đức Chúa Trời: Ma-la-chi 1:2–5 và Lu-ca 14:25–27
Bài viết này do Mục sư Patrick Ernst, giáo sĩ mở mang Hội Thánh tại Eagle Lake Lutheran Church, Eagle Lake, Minnesota, viết. Bài viết đem đến cho các nhà giáo dục của CELC một bài nghiên cứu giải kinh về chủ đề khó là sự ghét. Bài được đăng bằng tiếng Anh với tựa đề “Explaining God’s Hatred: Malachi 1:2–5 & Luke 14:25–27” trên Lutheran Synod Quarterly 65, số 4 (tháng 12 năm 2025): 377–394. Ông Ernst là thành viên Ủy ban Thờ phượng của Evangelical Lutheran Synod (ELS).
Đọc tiếp › PDF · English · Lutheran Synod Quarterly 65:4, pp. 377–394

0 Bình luận